Prawo spadkowe – jak dokonać podziału majątku?

prawo spadkowe wrocław

Istnieją dwie drogi zarządzania spadkiem. Podstawą jest testament, czyli tzw. ostatnia wola, jednak sporządzenie go nie jest obowiązkiem wynikającym z przepisu. W tych okolicznościach podział majątku powinien być oczywisty i dokonany wedle życzenia spadkodawcy. Jednak samo sporządzenie testamentu nie jest takie proste i często nawet w tym przypadku mogą nastąpić komplikacje i konieczność przeprowadzenia procesu sądowego. Na przykład kilka lata temu nagłośniono sprawę o spadku po zmarłym księdzu Waldemarze Irka, byłym rektorze Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu.  W testamencie nie sprecyzował on nazwisk osób bliskich, przez co spór o majątek warty 2 mln zł trwał kilka lat.

Jeżeli jednak zabraknie testamentu, podział dokonywany jest automatycznie dzięki poprzez  prawo spadkowe (Co reguluje prawo spadkowe? – O tym w dalszej części wpisu) i zasady dziedziczenia ustawowego. . W pierwszej kolejności należy ustalić grupę spadkobiorców, przeważnie są to współmałżonkowie oraz dzieci. Przed dokonaniem podziału, cały spadek należy w jednakowej wartości do wszystkich spadkobiorców. Należy zaznaczyć tutaj, że dziedziczenie ustawowe nie jest koniecznością, spadkobiorcy nie mają takiego obowiązku, jak i wyznaczonego czasu dokonania ewentualnego podziału.

Różnice między umownym podziałem majątku a podziałem majątku w sądzie

Istnieją dwa sposoby, by dokonać podziału majątku, pierwszy to podział umowny, który dokonywany jest w momencie zgodności wszystkich spadkobiorców. Natomiast drugi konieczny jest gdy powstaną konflikty między spadkobiorcami. Taka niezgodność zdań rozstrzygana jest poprzez sądowy podział majątku. Dodatkowo, jeżeli w spadku zapisana jest nieruchomość, prawo spadkowe przewiduje, że niezbędne jest przeprowadzenie podziału w formie aktu notarialnego.

Umowny podział odbywa się, jeżeli wszyscy spadkobiorcy mają jednakowe zdanie o konieczności podziału oraz wspólnie dochodzą do porozumienia w jakiej formie ma się ono odbyć. Proces realizacji jest w tym przypadku sprawny i bezkonfliktowy, jednak niestety nie jest zbyt często wykorzystywany w praktyce. Dokonywanie podziału majątku przed Sądem jest równie skuteczne, jednak wymaga o wiele więcej zachodu, a w przypadku skomplikowanej sprawy, proces może toczyć się nawet kilka lat. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w spadku znajduje się nieruchomość, którą nabył spadkodawca wskutek upływu czasu (zasiedzenie). Wtenczas najlepiej zdecydować się na sądowy podział majątku, który najprawdopodobniej zakończy się zawarciem ugody, a wszelkie formalności będą załatwione poprawnie.

Podział fizyczny i cywilny spadku

Podział majątku zazwyczaj ustala Sąd, jednak jeżeli spadkobiorcy wyrażą swoje sugestie i są zgodni wobec tej decyzji, to taki podział jest realizowany. Możliwe jest fizyczne rozdzielenie majątku oraz cywilne, a różnica polega na tym, w jakiej formie przydzielany jest spadek.

Podział fizyczny polega na zarządzaniu własnościami, które uwzględnione są w spadku. Oznacza to, że spadkobiorcy otrzymują fizyczne przedmioty, które przydzielane są według wysokości udziałów w majątku spadkowym. Nie zawsze jednak da się precyzyjnie dostosować wartość przedmiotu, dlatego gdy jest ona zbyt niska, uwzględniane są dopłaty pieniężne w celu wyrównania należności. Co jednak w sytuacji, gdy podział przedmiotów jest niemożliwy? Zastosowanie znajdzie tu podział cywilny, który jest prostszy w realizacji. Polega on na sprzedaży wszystkich przedmiotów wchodzących w skład spadku i rozdzielenie uzyskanej kwoty między spadkobiorców, oczywiście według wysokości posiadanych udziałów.

Prawo spadkowe – kto dziedziczy długi?

W październiku 2015 roku wprowadzono nowe rozporządzenie w prawie spadkowym, które sprawiło, że dziedziczenie majątku jest bezpieczne i mniej problematyczne. Decyzja o akceptacji spadku wiąże się z przejęciem nie tylko majątku, lecz także ewentualnych długów spadkodawcy. Jeszcze do niedawna było tak, że spadkobiorca w momencie przyjęcia majątku, musiał także z własnej kieszeni pokryć ewentualne zadłużenia. Niestety, często wiązało się to z większą stratą niż zyskiem, ponieważ wartość długu zazwyczaj przekraczała dziedziczony majątek.

Oczywiście była możliwość, by uniknąć takich nieprzyjemnych sytuacji, składając oświadczenie o dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza, czyli ograniczeniem spłaty długu o wartość majątku spadkowego. Należało jednak dostosować się do ściśle określonych terminów, co często było niemożliwe. Spadkobiorca może nawet nie być świadomy o zaciągniętych pożyczkach, a ustalenie zadłużenia po zmarłym członku rodziny bywa niekiedy czasochłonne.

Wprowadzone zmiany uprościły proces przejmowania długu, bez konieczności spisywania oświadczeń, opłacania komornika i załatwiania formalności w placówkach sądowych. Dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza odbywa się teraz automatycznie, a spadkobiorca nie jest narażony na utratę swoich oszczędności. Wierzyciel ma jednak wciąż możliwość odebrania majątku, jednak tylko tego przypisanego w spadku, w celu pokrycia długu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *